Ekonomi-Biznes

UNIVERSITETI SHTETËROR I TETOVËS

ДРЖАВЕН УНИВЕРЗИТЕТ ВО ТЕТОВО

 

PËRSHKRIMI SIPAS DESKRIPTORËVE TË PËRGJITHSHËM DHE SPECIFIK

ОПИС СПОРЕД ОПШТИ И СПЕЦИФИЧНИ ДЕСКРИПТОРИ

 

FAKULTETI: EKONOMIK

ФАКУЛТЕТ:ЕКОНОМСКИ

 

 

Прв циклус

 

Cikli i parë

Програма

ЕКОНОМИЈА И БИЗНИС

Programi

EKONOMI BIZNESI

Научно подрачје

5.00 - Општесвени науки

5.03 - Економски науки

Sfera shkencore

5.00 – Shkencat shoqërore

503  - Shkencat ekonomike

Научно поле

Fusha shkencore

Научно област

Lënda shkencore

 

 

3+2/4+1

ECTS

Траење на студиите

4+1

240

Kohëzgjatja e studimeve

 

 

CIKLI I

Наслов на диплома

“Дипломиран економист по насока економија и бизнис“

“Ekonomist i diplomuar në drejtimin ekonomi dhe biznes”

Titulli i diplomës

 

1.a DESKRIPTORËT E PËRGJITHSËM / ОПШТИ ДЕСКРИПТОРИ

Dituri dhe të kuptuarit e diturive

 

Знаење и разбирање

Demonstron njohuri dhe kuptim në fushën shkencore të studimit që ndërtohet mbi arsimin dhe trajnimin mëparshëm, duke përfshirë njohuritë në domenin e perspektivave teorike, praktike, konceptuale, krahasuese kritike dhe teorike në fushën shkencore sipas metodologjisë përkatëse. Të kuptojë fushën e caktuar dhe të njoh çështjet aktuale që kanë të bëjnë me kërkimin shkencor dhe burimet e reja të dijes. Demonstron njohuri dhe kuptim të teorive dhe metodologjive të ndryshme.

Покажува знаење и разбирање во научното поле на студирање кое се надградува врз претходното образование и обука, вклучувајќи го и познавањето во доменот на теоретски, практични, концептуални, компаративни и критички перспективи во научното поле според соодветна методологија. Разбирање на одредена област и познавање на тековните прашања во врска со научните истражувања и новите извори на знаење. Покажува знаење и разбирање за разни теории и методологии.

Zbatimi i diturive dhe të kuptuarit e diturive

 

Примена на знаење и разбирање

Mund të aplikoj njohuritë dhe të kuptuarit në mënyrë që tregon qasje profesionale në punë dhe profesion. Demonstron kompetenca në identifikimin, analizimin dhe zgjidhjen e problemeve. Fiton aftësi për gjetjen dhe mbështetjen e argumenteve në fushën e studimit.

Може да го примени знаењето и разбирањето на начин што покажува професионален пристап во работата и професијата. Покажува компетенции за идентификација, анализа и решавање на проблеми. Се стекнува со способност за пронаоѓање и поткрепување аргументи во рамките на полето на студирање.

Shkathtësi komunikimi

 

Комуникациски вештини

Aftësi për të komunikuar dhe për të diskutuar edhe me publikun profesional dhe atë jo profesional informacione, ide, probleme dhe zgjidhje kur kriteret për marrjen e vendimeve dhe qëllimi i detyrës janë të përcaktuar qartë. Të marrë përgjegjësinë e ndarë për rezultatet kolektive. Fiton aftësi për pjesëmarrje të pavarur me qasje profesionale në diskutime specifike, shkencore dhe interdisiplinore.

Способност да комуницира и дискутира и со стручната и со нестручната јавност за информации, идеи, проблеми и решенија кога критериумите за одлучување и опсегот на задачата се јасно дефинирани. Презема поделена одговорност за колективни резултати. Стекнува способност за независно учество со професионален пристап во специфични, научни и интердисциплинарни дискусии.

Aftësi për vlerësim

 

Способност за проценка

Aftësi për të mbledhur, analizuar, vlerësuar dhe prezantuar informacione, ide, koncepte prej të dhënave relevante. Vlerësim përkatës duke marrë parasysh aspektet personale, shoqërore, shkencore dhe etike. Aftësi për vlerësim të çështjeve teorike dhe praktike, të shpjegoj arsyet dhe të zgjedh një zgjidhje të përshtatshme.

Способност за прибирање, анализирање, оценување и презентирање информации, идеи, концепти од  релевантни податоци. Донесување соодветна проценка земајќи ги предвид личните, општествените, научните и етичките аспекти. Способност да оценува теоретски и практични прашања, да дава објаснување за причините и да избере соодветно решение

Shkathtësi për mësim

 

Вештини на учење

Ndërmerr iniciativë për të identifikuar nevojat për përvetësimin e njohurive të mëtejshme dhe të mësuarit me një shkallë të lartë të pavarësisë.

Презема иницијатива да ги идентификува потребите за стекнување понатамошно знаење и учење со висок степен на независност.

1.b DESKRIPTORËT E VEÇANTË / СПЕЦИФИЧНИ ДЕСКРИПТОРИ

Dituri dhe të kuptuarit e diturive

 

Знаење и разбирање

Demonstron njohuri dhe i kupton teoritë dhe konceptet e ndryshme në sferën e ekonomisë, duke ndertuar njohuritë e fituara në procesin edukativo-arsimor, formal dhe joformal, Demonstron njohuri dhe i kupton dukuritë e ndryshme ekonomike,aspektin zhvillimor të tyre në sferën vendore dhe globale, Demonstron njohuri dhe i kupton realizimin e veprimtarisë së agjentëve ekonomik, me qëllim që të arrij qëllimet bazike të shkatutara me ato, Demonstron njohuri dhe i kupton metodologjinë ekonomike dhe metodat statistikore për përpunimin e të dhënave, Demonstron njohuri  të thella në kontekstin e shkollave dhe drejtimeve ekonomike, si dhe manifeston nivel të lartë në kometencat profesionalegjatë konceptualizimit të agjentëve ekonomik, Demonstron njohuri  të thellë dhe i kupton karakteristikat bazë të proceseve të zhvillimit dhe rritjes ekonomike në nivel të ndërmarjes dhe shtetit, Demonstron njohuri të thellë dhe i kupton metodologjinë ekonomike dhe metodat statistikore të avancuara, që mundësojnë realizimin e projektit hulumtues në mënyrë të pavarur dhe kreative.

Демонстрира знаење и ги разбира различните теории и концепти од сферата на економијата, надградувајќи ги добиените знаења во образовно воспитниот процес, формален и неформален,  Демонстрира знаење и ги разбира различните економски појави, нивниот развоен аспект во домашна и глобална сфера,  Демонстрира знаење и ја разбира реализацијата на дејството на економските агенти, со намера постигнување на основните цели предвидени со нив,  Демонстрира знаење и ја разбира економската методологија и статистичките методи за обработка на податоците.  Демонстрира длабоко знаење во контекст на економските школи и насоки, како и манифестира високо ниво на професионална компетенција при концептуализацијата на дејствувањето на економските агенти,  Демонстрира длабоко знаење и ги разбира основните карактеристики на процесите на развој и економски пораст на ниво на претпријатијата и државата,  Демонстрира длабоко знаење и ја разбира економската методологија и напредните статистички методи, кои овозможуваат реализирање на истражувачки проект на независен и креативен начин.

Zbatimi i diturive dhe të kuptuarit e diturive

 

Примена на знаење и разбирање

Është në gjendje të impelemntojë njohuritë përkatëse në fushën e e konomisë në nivel institucional dhe në nivel të subjekteve ekonomike, Është në gjendje të implementojë indikatorët ekonomik përkatës makro dhe mikro në procesin e analizimit të ambientit ekonomik në shtet dhe ndërmarje gjatë zgjidhjes së problemeve dhefjatë realizimit të procesit të vendimamrjes, Është në gjendje të përdor njohuritë përkatëse në procesin e vlerësimit të rrtijes dhe zhvillimit ekonomik të vendit, Është në gjendje të përdor njohuritë përkatëse në fushën e ekonomisë për vlersimin e zhvillimit të ndërmarësisë. Është në gjendje të përdor njohuritë teorike të dizajnojë hulumtim dhe të implementojë teknika praktike në hulumtimin dhe zgjidhjen e problemve empirike, Manifeston shkathtësi për implementimin e procedurave hulumtuese, që inkorporojnë shkathtësi për planifikimin dhe mbledhjen e të dhënave për lëminë përkatëse, Manifeston shkathtësi për testim efektiv për hipotezat hulumtuese, analizë kritike , analizë kritike dhe interpretim të të dhënave kuantitative dhe kualitative ( tabelë, grafikë, fotografi), që rrjedhin nga përdorimi i teknikave statistike dhe softverit statistikor përkatës, Mund të implementojë teknologjinë informative për implementim dhe prezentim, duke përfshi shkathtësi për hulumtim efikas të literaturës, internetit, bibliografisë si dhe paketit përkatës për prezantim, Manifeston shkathësi për implementim të parimeve etike në punën hultumtuese.

Е во состојба да ги имплементира соодветните знаења од полето на економијата на институционално ниво и на ниво на економските субјекти, Е во состојба да имплементира соодветни макро и микро економски индикатори во процесот на анализирање на економскиот амбиент на државата и претпријатието при решавањето на проблемите и при реализација на процесот на одлучување, Е во состојба да ги употреби соодветните знаења во процесот на вреднување на растот и економскиот развој на земјата, Е во состојба да ги употреби соодветните знаења од полето на економијата за вреднување на развојот на претприемништвото. Е во состојба да ги употреби теоретските знаења, да дизајнира истражување и да имплементира практични техники во истражувањето и решавањето на емпириските проблеми, Манифестира вештини за имплементација за прелиминарните истражувачки процедури, кои инкорпорираат вештини за планирање и собирање на податоци за соодветниот предмет, Манифестира вештини за ефективно тестирање на истражувачките хипотези, критичка анализа и интерпретација на квантитативните и квалитативни податоци (табели, графикони, слики), кои произлегуваат од употребата на статистички техники и соодветен статистички софтвер, Може да имплементира информативна технологија за имплементирање и презентација, опфаќајќи вештини за ефикасно истражување на литературата, интернетот, библиографијата, како и соодветен пакет за презентирање, Манифестира вештини за имплементирање на етички принципи во истражувачката работа.

Shkathtësi komunikimi

 

Комуникациски вештини

Manifeston shkathtësi për grumbullim, analizim, vlerësim dhe prezantim të koncepteve, ideve dhe informaconeve të burimeve relevante, Manifeston shkathtësi për vlerësim të dukurive teorike dhe praktike si dhe të përcaktojë alternativa duke dhënë shpjegime për arsyet që kanë ndikuar, Manifeston shkathësi për të bërë dallim mes qasjeve të ndryshem që janë përdorur gjatë përpunimit të materialeve të ndryshme dhe grafikëve financiar, Manifeston shkathtësi për nxjerjen e konkluzioneve në mënyrë të pavarur , gjatë punës në ekipe interdiciplinare, Shfaq aftësi për vlerësim të drejtë dhe përzgjedhje të drejtë të koncepteve shkencore, parimeve, teorive për metoda hulumtuese përkatëse kunatitative gjegjësisht kualitative empirike dhe me insturmet përkatës që do të aplikohet në praktikën hulumtuese për tu përgjigjur në pyetjet ekonomike, Paraqet aftësi për raport kritik për informacione ekzistuese dhe të reja, nga purime profesionale dhe joprofesionale, duke lënë hapsirë për mendim produktiv dhe angazhim të pavarur gjatë sintetisimi dhe integrimit të tyre në hulumtimin shkencor e problemit të dhënë Paraqet aftësi për vlerësim të pyetjeve komplekse, shfaq atësi sistematike dhe kreative edhe përkunër informacioneve të kufizuara dhe jokomplete por që përfshijnë përgjegjësi personale, shoqërore dhe etike. Paraqet aftësi në mënyrë kritike të vlerësojnë rezultatet hkencore dhe joshkencore nga hulumtues të tjerë

Манифестира вештини за собирање, анализирање, оценување и презентирање на концепти, идеи и информации од релевантни извори,  Манифестира вештини за вреднување на теоретските и практичните појави, како и да одреди алтернатива давајќи објаснувања за причините кои влијаеле,  Манифестира вештини за правење на разлика меѓу различните пристапи кои биле употребени при обработката на различните материјални и финансиски слики,  Манифестира вештини за вадење на заклучоци на независен начин, при работа во интердисциплинарни екипи. Покажува способност за вршење правилна проценка и правилен избор на научните концепти, принципи, теории, на соодветни кванитативни односно квалитативни емпириски истражувачки методи и на соодветен инструментариум што ќе биде применет во истражувачката практика за да одговори на економските прашања.  Покажува способност за критички однос кон постојните и новодобиените информации, од стручни или нестручни извори, оставајќи простор за продуктивно размислување и самостојно ангажирање при нивно синтетизирање и интегрирање во научното истражување на даден проблем.  Покажува способност за проценка на сложени прашања, систематски и креативно дури и при некомплетни и ограничени информации, но кои ги вклучуваат личните, општествените и етичките одговорности.  Покажува способност критички да ги проценат научните и ненаучните резултати превземени од други истражувачи.

Aftësi për vlerësim

 

Способност за проценка

Është në gjende të preentojë njohuri profesionale për problemet ekonomike para publikut profesional dhe joprofesional, Është në gjendje të komunikojë në korniza të ekipeve interdiciplinare dhe konziliare, Është në gjendje ti përcjell njohuritë në mënyrë përkatëse, si në kontekstin edukativo-arsimor poashtu edhe ne institucione joshkencore. Është ne gjendje në mënyrë të qartë dhe të kuptueshme të këmbejë përfundime dhe propozime që rrjedhin nga qasja hulumtuese me argumente dhe mbështejted shkencore, kritikë me persona profesionistë dhe jo profesionistë Manifeston shkathtësi për shkrim akademik, përfshin përdorimin e standardeve akademike gjatë publikimit dhe prezantimit të projektit hulumtues, Është në gjendje të ndërmer përgjegjësi dhe risqe që rrjedhin nga aktivitet e përbashkëta, udhëheqje dhe inicim të aktiviteteve për hulumtim shkencor të problemit me karakter të zgjeruar ekonomik.

Е во состојба да презентира професионално знаење за економски проблеми пред професионална и непрофесионална публика, Е во состојба да комуницира во рамки на интердисциплинарни и конзилиарни екипи, Е во состојба да ги пренесе сопствените знаења на соодветен начин, како во образовно воспитен контекст, така и во не/научни институции. Е во состојба на јасен и разбирлив начин да размени заклучоци и предлози кои произлегуваат од истражувачкиот пристап со аргументација и научна поддршка, критика, со професионални и непрофесионални лица, Манифестира вештини за академско   пишување, опфаќајќи употреба на академски стандарди при публикација и презентација на истражувачки проект, Е во состојба да превземе одговорност и ризици кои произлегуваат од заеднички активности; водење и иницирање на активности за научно истражување на проблемот со опширен економски карактер.

Shkathtësi për mësim

 

Вештини на учење

Manifeston aftësi të avancuara për ndjekjen e aritjeve shkencore dhe pragmatike në fushën e dukurive dhe problemeve ekonomike Manifeston aftësi të avancuara për metakognim, që mundëson zhvillim profesional, Manifeston aftësi  për identifikim të përdorimit personal për njohuri të vazhdueshme gjatë thithjes së njohurive dhe aftësive të reja Manifeston aftësi të avancuara për mednim dhe vlerësim të punës individuale Manifeston aftësi  për reflektim të performancës individuale gjatë integrimit të të dhënave të fituara nga informacioni kthyes i punës së realizuar Manifeston aftësi për të ndërmarë përgjegjësi për mësim indiviual përmes zhvillimit të aftësive të avancuara që janë të lidhura me zhvillimin dhe formimin e njohurive.

Манифестира напредни вештини за следење на научни и прагматични достигнувања во полето на економските појави и проблеми, Манифестира напредни вештини за метакогниција, која овозможува професионално унапредување.  Манифестира вештини за идентификување на личната потреба за натамошно знаење при добивање на нови знаења и вештини,  Манифестира напредни вешрини за размислување и вреднување на индивидуална работа,  Манифестира вештини за рефлектирање на индивидуален перформанс при интегрирање на податоците добиено од фидбекот на реализираната работа,  Манифестира вештини за превземање на одговорност за индивидуално учење преку развојот на напредните вештини кои се поврзани со развојот и создавањето на знаењата.

 

 

 

Shefi i programit studimor                              v.v                          Dekani i fakultetit

 

_________________________                                              ________________________

 

Koordinator për ECST              

 

_________________________  

  • email Email shokëve
  • print Printo
Universiteti Shtetëror i Tetovës
image Me një akademi solemne, sot në Universitetin e Tetovës u shënua 109 vjetori i
image Studentët dhe profesorët e Katedrës së Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe, të Fakultetit Filologjik të
image “Sfidat e sigurisë dhe standardet universale në procesin e integrimit  euroatlantik”, ishte tema e
image Një delegacion i Universitetit të Tetovës, nga Parlamenti Studentor dhe Qendra për shërbime studentore
image Fakulteti i Shkencave të Mjekësisë i Universitetit të Tetovës, 14 Nëntorit - Ditës ndërkombëtare